تفاوت کابل شیلددار و بدون شیلد را از نظر ساختار، مقاومت در برابر نویز، قیمت و کاربرد بررسی کنید و با راهنمای انتخاب کابل مناسب آشنا شوید.
در انتخاب کابل برق و کابلهای انتقال داده، یکی از پرسشهای مهم این است که کابل شیلددار بهتر است یا کابل بدون شیلد؟ پاسخ به این سؤال به نوع کاربرد، میزان نویز الکترومغناطیسی محیط، حساسیت تجهیزات، شرایط نصب و بودجه پروژه بستگی دارد. انتخاب اشتباه کابل میتواند باعث ایجاد اختلال در انتقال سیگنال، خطای تجهیزات کنترلی، کاهش پایداری شبکه و افزایش هزینههای عیبیابی شود.
کابلهای شیلددار با استفاده از یک لایه محافظ رسانا، احتمال تأثیرپذیری از تداخلهای الکترومغناطیسی را کاهش میدهند. در مقابل، کابلهای بدون شیلد ساختار سادهتری دارند و معمولاً سبکتر، انعطافپذیرتر و اقتصادیتر هستند. هر دو نوع کابل در صورت انتخاب و نصب صحیح، میتوانند عملکرد مطلوبی داشته باشند.
در این مقاله، تفاوت کابل شیلددار و بدون شیلد را از نظر ساختار، عملکرد، قیمت، روش نصب و کاربرد بررسی میکنیم تا بتوانید برای مصارف ساختمانی، صنعتی، شبکه، اتوماسیون و سیستمهای کنترلی تصمیم دقیقتری بگیرید.
کابل شیلددار (Shielded Cable) نوعی کابل است که علاوه بر هادیهای اصلی و عایق، دارای یک لایه محافظ رسانا در اطراف یک یا چند هادی یا مجموعه سیمهای داخلی است. این لایه معمولاً از فویل فلزی، بافت سیمهای مسی یا ترکیبی از این دو ساخته میشود.
وظیفه اصلی شیلد، کاهش اثر تداخل الکترومغناطیسی (EMI) و در برخی طراحیها کاهش تداخل فرکانس رادیویی (RFI) است. این موضوع بهخصوص در محیطهایی اهمیت دارد که کابلهای سیگنال در نزدیکی موتورهای الکتریکی، درایوهای کنترل دور، تجهیزات جوشکاری، منابع تغذیه سوئیچینگ یا کابلهای قدرت قرار دارند.
برای مثال، در یک کارخانه ممکن است کابل سنسور وظیفه انتقال سیگنالی بسیار ضعیف به کنترلر را بر عهده داشته باشد. اگر این کابل در مجاورت تجهیزات تولیدکننده نویز نصب شود، سیگنال آن ممکن است دچار اختلال شود. استفاده از کابل شیلددار مناسب، همراه با نصب و اتصال صحیح شیلد، میتواند احتمال چنین مشکلاتی را کاهش دهد.
البته باید توجه داشت که شیلد به معنای حذف صددرصدی تمام نویزها نیست. میزان محافظت به نوع شیلد، کیفیت ساخت، فرکانس تداخل، طراحی کابل، اتصالات و نحوه نصب بستگی دارد.
کابل بدون شیلد (Unshielded Cable) کابلی است که در ساختار آن لایه محافظ فلزی اختصاصی برای مقابله با تداخل الکترومغناطیسی وجود ندارد. این کابلها همچنان میتوانند دارای عایق مناسب، روکش محافظ، هادیهای چندرشتهای یا مفتولی و ساختارهای مختلف باشند؛ اما از شیلد فلزی اضافی استفاده نمیکنند.
برای مثال، کابل شبکه UTP یکی از شناختهشدهترین نمونههای کابل بدون شیلد است. در این کابل، زوج سیمها بهصورت تابیدهشده کنار هم قرار میگیرند تا اثر بخشی از نویزهای الکترومغناطیسی کاهش یابد. بنابراین، بدون شیلد بودن به این معنا نیست که کابل هیچ سازوکاری برای مقابله با نویز ندارد.
کابلهای بدون شیلد معمولاً برای شبکههای اداری و خانگی، مدارهای عمومی، برخی سیستمهای روشنایی و کاربردهایی که سطح تداخل محیطی پایین است، انتخاب مناسبی هستند؛ البته نوع دقیق کابل باید با استاندارد و شرایط استفاده مطابقت داشته باشد.
یکی از مزایای مهم این کابلها، سادگی نصب و قیمت معمولاً پایینتر آنها در مقایسه با نمونه شیلددار همرده است. با این حال، در محیطهای صنعتی پرنویز یا مسیرهایی که کابلهای حساس در کنار منابع تداخل شدید قرار دارند، باید شرایط با دقت بیشتری بررسی شود.

مهمترین تفاوت این دو کابل به وجود یا نبود لایه محافظ رسانا مربوط میشود. این تفاوت روی مقاومت در برابر نویز، قیمت، قطر کابل، انعطافپذیری و پیچیدگی نصب تأثیر میگذارد.
| معیار مقایسه | کابل شیلددار | کابل بدون شیلد |
|---|---|---|
|
ساختار |
دارای لایه محافظ رسانا | فاقد شیلد فلزی اختصاصی |
|
مقاومت در برابر نویز |
معمولاً بیشتر، در صورت طراحی و نصب صحیح | وابسته به طراحی کابل و شرایط محیط |
| قیمت | معمولاً بالاتر |
معمولاً پایینتر |
|
انعطافپذیری |
بسته به نوع شیلد ممکن است کمتر باشد | معمولاً انعطافپذیری بیشتری دارد |
| نصب و اتصال | به توجه بیشتر به شیلد و همبندی نیاز دارد |
معمولاً سادهتر است |
|
وزن و قطر |
اغلب بیشتر، اما وابسته به ساختار | اغلب کمتر |
| کاربردهای رایج | اتوماسیون، سیگنالهای حساس، محیطهای پرنویز |
شبکههای عمومی، محیطهای کمنویز، مدارهای متداول |
| نیاز به اتصال شیلد | در صورت وجود شیلد، نحوه اتصال باید مطابق طراحی باشد |
شیلد ندارد؛ الزامات اتصال زمین هادی حفاظتی همچنان برقرار است |
این مقایسه کلی است؛ برای مثال، یک کابل شبکه بدون شیلد با زوجهای تابیدهشده با یک کابل برق بدون شیلد ساختار و عملکرد یکسانی ندارد. بنابراین، باید محصولات همنوع را با یکدیگر مقایسه کرد.
تجهیزات الکتریکی هنگام کار میتوانند میدانهای الکتریکی و مغناطیسی ایجاد کنند. این میدانها ممکن است بر کابلهای مجاور اثر بگذارند و باعث ایجاد نویز ناخواسته در سیگنال شوند.
شیلد رسانا بهعنوان بخشی از طراحی الکترومغناطیسی کابل، به کاهش کوپلشدن برخی تداخلها کمک میکند. عملکرد دقیق آن به فرکانس نویز، جنس و ساختار شیلد، پوشش محافظ، کیفیت اتصالات و مسیر اتصال شیلد بستگی دارد.
برای درک بهتر، سه مفهوم زیر را در نظر بگیرید:
تداخل الکترومغناطیسی (EMI): اختلالی که میدانها یا سیگنالهای الکترومغناطیسی ناخواسته در عملکرد مدار ایجاد میکنند.
تداخل فرکانس رادیویی (RFI): نوعی تداخل الکترومغناطیسی که با فرکانسهای رادیویی مرتبط است.
همشنوایی (Crosstalk): انتقال ناخواسته سیگنال از یک مدار یا زوج سیم به مدار دیگر.
در کابلهای شبکه، تابیدهشدن زوج سیمها به کاهش برخی اثرات نویز کمک میکند. در کابلهای شیلددار، لایه محافظ نیز میتواند نقش تکمیلی داشته باشد. با این حال، استفاده از شیلد نامناسب یا اتصال نادرست آن ممکن است باعث شود عملکرد مورد انتظار حاصل نشود.
تمام کابلهای شیلددار از یک ساختار واحد استفاده نمیکنند. نوع شیلد باید با شرایط محیطی، فرکانس نویز، انعطافپذیری موردنیاز و مشخصات فنی کاربرد هماهنگ باشد.
در این ساختار، لایهای نازک از فویل فلزی، معمولاً آلومینیومی و گاهی همراه با سیم تخلیه (Drain Wire)، اطراف هادیها یا مجموعه سیمها قرار میگیرد. شیلد فویلی پوشش گستردهای فراهم میکند و در بسیاری از کابلهای سیگنال و شبکه کاربرد دارد. با این حال، در برخی طراحیها نسبت به خمشدنهای مکرر و آسیب مکانیکی حساستر است.
این شیلد از رشتههای فلزی، معمولاً مسی یا مس قلعاندود، ساخته میشود که به شکل بافت در اطراف هادیها قرار میگیرند. شیلد بافتهشده میتواند استحکام مکانیکی و انعطاف مناسبی ارائه دهد و در بسیاری از طراحیها برای کنترل تداخل به کار میرود. میزان پوشش و عملکرد آن به تراکم بافت و طراحی کابل وابسته است.
در این ساختار از فویل و بافت فلزی بهصورت همزمان استفاده میشود. ترکیب این دو میتواند ویژگیهای مکمل آنها را فراهم کند و برای برخی کاربردهای حساس یا محیطهای دارای تداخل قابل توجه مناسب باشد. این ساختار معمولاً هزینه و قطر بیشتری دارد و انتخاب آن باید بر اساس نیاز واقعی انجام شود.
در خطوط تولید، تابلوهای کنترل و ماشینآلات صنعتی، کابلهای سیگنال ممکن است در نزدیکی موتورهای الکتریکی، درایوهای کنترل دور و تجهیزات سوئیچینگ نصب شوند. این تجهیزات میتوانند منابع تداخل الکترومغناطیسی باشند.
در چنین محیطهایی، کابل شیلددار مناسب برای اتصال سنسورها، انتقال سیگنالهای آنالوگ و برخی مدارهای کنترل میتواند به افزایش پایداری ارتباط کمک کند.
البته انتخاب کابل شیلددار بهتنهایی کافی نیست. فاصلهگذاری مسیرهای سیگنال و قدرت، رعایت دستورالعمل سازنده تجهیزات، استفاده از اتصالات مناسب و اجرای صحیح اتصال شیلد نیز ضروری است.
برخی سنسورها سیگنالهایی با دامنه بسیار کم تولید میکنند. برای مثال، در اندازهگیری دما، فشار، وزن یا برخی پارامترهای فرایندی، وجود نویز ممکن است دقت اندازهگیری را کاهش دهد.
در این شرایط، استفاده از کابل ابزار دقیق شیلددار متناسب با نوع سیگنال میتواند مفید باشد. در مدارهای حساس، نوع شیلد، ساختار زوجها، نوع عایق و نحوه اتصال زمین باید بر اساس طراحی سیستم تعیین شوند.
در شبکههای صنعتی، اتاقهای سرور و مسیرهایی که کابل شبکه در نزدیکی تجهیزات پرنویز عبور میکند، کابل شبکه شیلددار ممکن است انتخاب مناسبتری باشد.
با این حال، استفاده از کابل شیلددار باید با سوکتها، پچپنلها و سایر اجزای سازگار همراه باشد. اگر مسیر شیلد در محل اتصال قطع شود یا همبندی مناسب وجود نداشته باشد، مزیت مورد انتظار کاهش پیدا میکند.
در شبکههای اداری معمولی، کابل شبکه بدون شیلد با کیفیت و رده مناسب نیز میتواند عملکرد مطلوبی داشته باشد.
درایوهای فرکانس متغیر (VFD) برای کنترل سرعت موتور استفاده میشوند و میتوانند نویز الکترومغناطیسی قابل توجهی ایجاد کنند. در این شرایط، کابل موتور شیلددار ممکن است برای کاهش انتشار تداخل مناسب باشد؛ اما باید دستورالعمل سازنده درایو، موتور و الزامات نصب رعایت شود.
اتصال شیلد، مسیر عبور کابل، فاصله از کابلهای سیگنال و نحوه همبندی اجزای فلزی سیستم از عوامل مهم هستند.
توجه داشته باشید که کابل موتور شیلددار با کابل ابزار دقیق شیلددار یکسان نیست. هرکدام باید برای ولتاژ، جریان، فرکانس و شرایط کاری مربوط به خود انتخاب شوند.
در برخی تجهیزات صوتی، استودیویی و تصویری، کابلهای شیلددار برای کاهش ورود نویز ناخواسته به سیگنال به کار میروند. برای مثال، کابلهای کواکسیال از ساختار شیلددار استفاده میکنند و برای انتقال سیگنالهای فرکانس بالا طراحی میشوند.
در این کاربردها، مشخصات امپدانس، افت سیگنال، نوع کانکتور و کیفیت شیلد اهمیت دارند. بنابراین، انتخاب کابل باید با نوع سیگنال و استاندارد رابط سازگار باشد.
در دستگاههای آزمایشگاهی و سامانههای اندازهگیری دقیق، نویز میتواند موجب نوسان دادهها یا خطا در نتایج شود. در چنین کاربردهایی، کابل شیلددار مناسب، به همراه طراحی صحیح مدار و تجهیزات، میتواند به کاهش تداخل کمک کند.
با این حال، انتخاب کابل باید با توجه به نوع سیگنال، پهنای باند، طول مسیر و روش اندازهگیری صورت گیرد.

کابل بدون شیلد در محیطهایی که تداخل الکترومغناطیسی کنترلشده است، انتخابی اقتصادی و کاربردی محسوب میشود.
در بسیاری از خانهها و دفاتر، کابل شبکه UTP برای اتصال رایانهها، روترها، چاپگرها و تجهیزات شبکه استفاده میشود. ساختار زوجهای تابیدهشده به کاهش اثر بخشی از تداخلها کمک میکند و در صورت رعایت الزامات نصب، برای بسیاری از شبکههای عمومی مناسب است.
در بسیاری از مدارهای روشنایی و پریزها، سیمها و کابلهای بدون شیلد متناسب با استاندارد و شرایط نصب به کار میروند. برای این کاربردها، مهمترین معیارها شامل سطح مقطع صحیح، ظرفیت جریاندهی، کیفیت عایق، حفاظت مدار و رعایت مقررات تأسیسات برقی است.
نبود شیلد در چنین کاربردهایی بهخودیخود نشانه ضعف محصول نیست؛ زیرا بسیاری از کابلهای برق برای کارکرد عادی به شیلد نیاز ندارند.
در تابلوهایی که تجهیزات بهدرستی جانمایی شدهاند و مسیرهای قدرت و سیگنال از یکدیگر تفکیک شدهاند، برخی کابلهای کنترلی بدون شیلد میتوانند گزینه مناسبی باشند.
تصمیم نهایی باید بر اساس حساسیت مدار، دستورالعمل سازنده تجهیزات و سطح تداخل محیط گرفته شود. صرفاً صنعتی بودن یک تابلو به این معنی نیست که همه کابلهای آن الزاماً باید شیلددار باشند.
کابلهای بدون شیلد معمولاً قطر و وزن کمتری نسبت به نمونه شیلددار مشابه دارند و ممکن است فضای کمتری در داکت یا لوله اشغال کنند. این ویژگیها میتوانند نصب و مدیریت کابل را سادهتر کنند.
با این حال، صرفهجویی اولیه نباید به قیمت افزایش خطا یا هزینه تعمیرات آینده تمام شود. در محیطهای پرنویز، انتخاب کابل ارزانتر بدون بررسی شرایط ممکن است هزینه کل پروژه را افزایش دهد.
برای انتخاب درست، باید علاوه بر مزایای هر نوع کابل، محدودیتهای آن را نیز در نظر بگیرید.
کاهش اثر بسیاری از تداخلهای الکترومغناطیسی
مناسب برای برخی مدارهای سیگنال و کنترل حساس
کمک به حفظ کیفیت ارتباط در محیطهای پرنویز
امکان کاهش انتشار نویز از کابل در طراحیهای مناسب
قیمت معمولاً بالاتر
احتمال افزایش قطر، وزن و سختی کابل
نیاز به دقت بیشتر هنگام اتصال شیلد و اجرای همبندی
امکان کاهش عملکرد حفاظتی در صورت نصب غیراصولی
قیمت معمولاً اقتصادیتر
نصب و سربندی سادهتر
وزن و قطر کمتر در بسیاری از مدلها
مناسب برای بسیاری از کاربردهای عمومی و محیطهای کمنویز
محافظت کمتر در برابر برخی منابع تداخل خارجی
احتمال افت کیفیت سیگنال در محیطهای پرنویز
نیاز بیشتر به مدیریت مسیر کابل و فاصله از منابع تداخل در کاربردهای حساس
این مزایا و معایب کلی هستند و ممکن است با توجه به نوع کابل، کیفیت ساخت و شرایط نصب تغییر کنند.
یکی از نکات مهم در استفاده از کابل شیلددار، نحوه اتصال شیلد به زمین یا بدنه فلزی تجهیزات است. تصور اشتباه رایج این است که کافی است شیلد را به هر نقطهای از زمین متصل کنیم تا کابل بهترین عملکرد را داشته باشد؛ درحالیکه روش صحیح به نوع سیگنال، فرکانس تداخل، طراحی سیستم و دستورالعمل سازنده بستگی دارد.
در کاربردهای فرکانس بالا و بسیاری از سیستمهای صنعتی، اتصال شیلد با تماس گسترده و امپدانس پایین در محل ورود کابل به محفظه تجهیزات میتواند عملکرد بهتری از اتصال سیمی بلند و باریک داشته باشد. در مقابل، در بعضی مدارهای اندازهگیری با سیگنالهای کمفرکانس، اتصال یکطرفه شیلد ممکن است برای کاهش جریانهای ناخواسته حلقه زمین مناسب باشد.
بنابراین، نمیتوان یک دستور ثابت مانند «همیشه شیلد را فقط از یک طرف وصل کنید» یا «در همه شرایط شیلد را از هر دو طرف زمین کنید» را برای تمام کابلها توصیه کرد.
نکته مهم دیگر این است که شیلد کابل جایگزین هادی حفاظتی زمین (PE) نیست. در کابلهای برق، الزامات اتصال زمین حفاظتی باید مستقل از شیلد و مطابق مقررات ایمنی رعایت شود.
در پروژههای صنعتی، پیش از اجرا باید نقشه اتصال زمین، دستورالعمل سازنده تجهیزات و الزامات سازگاری الکترومغناطیسی (EMC) بررسی شوند.
اگر تصمیم گرفتهاید برای پروژه خود از کابل شیلددار استفاده کنید، صرف وجود عبارت «Shielded» روی محصول کافی نیست. مراحل زیر به انتخاب دقیقتر کمک میکنند.
1. نوع سیگنال را مشخص کنید. کابل انتقال توان، کابل ابزار دقیق، کابل شبکه و کابل صوتی مشخصات متفاوتی دارند.
2. شدت و نوع تداخل را ارزیابی کنید. نزدیکی به درایو، موتور، تجهیزات رادیویی و کابلهای قدرت میتواند در تصمیمگیری مؤثر باشد.
3. نوع شیلد را بررسی کنید. فویل، بافت مسی و شیلد ترکیبی ویژگیهای یکسانی ندارند.
4. شرایط مکانیکی نصب را در نظر بگیرید. میزان خمشدن، حرکت مداوم، دمای محیط، رطوبت و احتمال آسیب فیزیکی در انتخاب کابل اهمیت دارند.
5. سازگاری اتصالات را بررسی کنید. کابل شیلددار باید با کانکتور، گلند، ورودی تابلو و روش اتصال شیلد سازگار باشد.
6. مشخصات الکتریکی را تطبیق دهید. سطح مقطع، ولتاژ نامی، امپدانس، ظرفیت انتقال داده و سایر مشخصات باید متناسب با کاربرد باشند.
7. هزینه کل اجرا را بسنجید. قیمت کابل تنها بخشی از هزینه است؛ تجهیزات اتصال، زمان نصب، نگهداری و ریسک خرابی نیز باید در نظر گرفته شوند.
برخی اشتباهات باعث میشوند هزینه بیشتری پرداخت شود، بدون اینکه عملکرد سیستم بهبود پیدا کند.
خرید کابل شیلددار برای تمام کاربردها: در محیطهای کمنویز، کابل بدون شیلد استاندارد ممکن است کاملاً کافی باشد.
توجه نکردن به نوع شیلد: فویل و بافت فلزی عملکرد یکسانی ندارند و باید با کاربرد هماهنگ باشند.
نادیده گرفتن کیفیت کانکتورها: شیلد کابل زمانی مؤثر است که مسیر حفاظتی در محل اتصال نیز بهدرستی طراحی شده باشد.
عبور کابل سیگنال از کنار کابل قدرت بدون رعایت اصول نصب: شیلد جایگزین مدیریت صحیح مسیر کابلها نیست.
انتخاب کابل فقط بر اساس قیمت: کابل ارزانتر ممکن است از نظر مشخصات فنی یا شرایط کاری با پروژه سازگار نباشد.
اشتباه گرفتن شیلد با آرمور: شیلد عمدتاً برای کنترل تداخل الکترومغناطیسی به کار میرود، درحالیکه آرمور برای حفاظت مکانیکی طراحی میشود؛ هرچند عملکردهای دیگر نیز به طراحی محصول وابستهاند.
پس از تعیین نوع کابل، انتخاب فروشندهای که بتواند مشخصات فنی و اطلاعات محصول را بهدرستی ارائه کند، اهمیت زیادی دارد. هنگام خرید کابل شیلددار یا بدون شیلد، بهتر است اطلاعاتی مانند نوع هادی، تعداد رشتهها، سطح مقطع، جنس عایق، نوع شیلد، ولتاژ نامی و شرایط نصب را از قبل مشخص کنید.
فروشگاه برق زوم را میتوانید بهعنوان یکی از گزینههای بررسی و تهیه تجهیزات برقی در نظر بگیرید. پیش از ثبت سفارش، مشخصات محصول موردنیاز را با اطلاعات درجشده در صفحه کالا تطبیق دهید و در صورت ابهام درباره کاربرد کابل، از فروشنده اطلاعات فنی دقیق بخواهید.
برای خرید مناسب، این چکلیست را در اختیار داشته باشید:
برای مراجعه به فروشگاه، از لینک فروشگاه برق زوم استفاده کنید. این نشانی نمونه است و باید پیش از انتشار با آدرس واقعی وبسایت فروشگاه جایگزین شود.
کابل شیلددار و بدون شیلد هر دو کاربردهای مهمی در سیستمهای برق، شبکه و صنعت دارند. کابل بدون شیلد در محیطهای کمنویز و بسیاری از کاربردهای عمومی، گزینهای ساده و اقتصادی است و کابل شیلددار برای محیطهای دارای تداخل قابل توجه و برخی سیگنالهای حساس مزیت دارد، به شرط آنکه نوع شیلد و نحوه اتصال آن متناسب با کاربرد انتخاب شود.
برای انتخاب نهایی، ابتدا نوع سیگنال و شرایط محیطی را مشخص کنید، سپس مشخصات الکتریکی و مکانیکی کابل، نوع شیلد و الزامات نصب را بررسی کنید. به خاطر داشته باشید که شیلددار بودن بهتنهایی تضمینکننده کیفیت بیشتر نیست؛ کابل مناسب، کابلی است که با نیاز فنی پروژه مطابقت داشته باشد و بهدرستی نصب شود.
خیر. کابل شیلددار در محیطهای پرنویز و برخی کاربردهای حساس مزیت دارد، اما در محیطهای کمنویز ممکن است کابل بدون شیلد با مشخصات مناسب عملکرد کاملاً مطلوبی داشته باشد.
نحوه اتصال شیلد به طراحی کابل و سیستم بستگی دارد. برای بهرهمندی از عملکرد حفاظتی، باید روش اتصال و همبندی مطابق دستورالعمل سازنده و الزامات EMC اجرا شود. شیلد نیز جایگزین اتصال زمین حفاظتی نیست.
این کابلها در اتوماسیون صنعتی، ابزار دقیق، شبکههای صنعتی، برخی تجهیزات صوتی و تصویری و کاربردهایی که کنترل تداخل اهمیت دارد، استفاده میشوند.
شیلد برای کاهش تداخل الکترومغناطیسی طراحی میشود، اما آرمور معمولاً وظیفه حفاظت مکانیکی در برابر آسیبهای فیزیکی را بر عهده دارد. یک کابل ممکن است هر دو ویژگی را داشته باشد.
در برخی محیطهای صنعتی کمنویز، کابل UTP میتواند مناسب باشد؛ اما در مجاورت منابع تداخل شدید یا برای ارتباطات حساس، باید شرایط محیط، الزامات شبکه و دستورالعمل تجهیزات بررسی شوند.
انتخاب ساختار متناسب با کاربرد، بررسی مشخصات فنی، سازگاری اتصالات و اجرای صحیح شیلد از مهمترین عوامل هستند. انتخاب صرفاً بر اساس قیمت یا عنوان شیلددار کافی نیست.
دیدگاهتان را بنویسید