استاندارد رنگ سیم ‌های برق در ایران

استاندارد رنگ سیم های برق در ایران یکی از موضوعات مهم در زمینه برق و الکتریسیته است که برای هر کسی که به امور برق‌کشی و نصب تجهیزات الکتریکی مشغول است، اهمیت دارد. در این مقاله قصد داریم به بررسی رنگ‌های استاندارد رنگ سیم های برق در ایران بپردازیم؛ با ما همراه باشید تا در  ادامه، نقشه‌ها و اصول اساسی این استاندارد را مرور کنیم و از این اطلاعات مهم برای ایمنی و کارایی بیشتر در استفاده از برق بهره‌مند شویم. 

منظور از استاندارد رنگ سیم های برق چیست؟رنگ سیم برق

استاندارد رنگ‌های سیم‌های برق به شکل یک رمز رنگی است که برای مشخص کردن نوع و ولتاژ سیم‌های برق استفاده می‌شود. این استاندارد برای ایمنی و استانداردسازی نصب و استفاده از تاسیسات برقی در سراسر جهان تعیین شده است. از رنگ‌های مختلف برای سیم‌های برق به منظور کاهش احتمال اشتباه در نصب و رفع ایرادات احتمالی استفاده می‌شود. به عنوان مثال، در برخی استانداردها، سیم‌های فازی با رنگ قرمز یا قهوه‌ای نشان داده می‌شوند، سیم‌های نول با رنگ آبی مشخص می‌شوند و سیم‌های اتصال به زمین با رنگ زرد و سبز مشخص می‌شوند.

استاندارد رنگی استفاده شده در انواع سیم و کابل برق به منظور کمک به افراد مشغول در حوزه نصب و تعمیرات برق، امنیت بیشتر در کاربردهای برق و جلوگیری از حوادث برق‌گیری مثل شوک الکتریکی است. استفاده از این استاندارد رنگ سیم های برق در ایران، تنها باید از منابع معتبر و با رعایت مقررات ملی و بین‌المللی انجام شود. اعمال این استانداردها نقش مهمی در جلوگیری از حوادث برقی داشته و ایمنی و اطمینان کاربران را افزایش می‌دهد.

استاندارد  رنگ بندی انواع سیم و کابل و معنای آنهارنگ بندی انواع سیم و کابل

سیم‌ها و کابل‌ها در انواع مختلفی تولید می‌شوند و برای تمایز آن‌ها از یکدیگر و همچنین برای شناسایی نوع آن‌ها، استاندارد‌های مشخصی برای رنگ‌بندی آن‌ها وجود دارد. استاندارد رنگ‌بندی انواع سیم‌ها و کابل‌ها به‌کار رفته در صنعت برق و الکترونیک، از جمله استانداردهای دولتی یا صنعتی می‌باشد. این استانداردها به‌عنوان راهنماهایی برای تولید، نصب و استفاده از  انواع سیم‌ها و کابل‌ها مثل کابل فشار ضعیف به‌کار می‌روند.

در بسیاری از استانداردها، هر رنگ مشخصی معنای خاصی را نمایان می‌سازد. به‌عنوان مثال، در برخی استانداردها رنگ قرمز به‌معنای سیم یا کابل فاز A مورد استفاده و رنگ آبی معمولاً برای فاز B تعیین شده است. علاوه بر این، استفاده از رنگهای دیگر مانند سیاه برای نشان دادن نقاط پتانسیل صفر، سبز برای اتصال‌های زمین و غیره نیز رایج است.

استفاده از استانداردهای رنگ‌بندی انواع سیم و کابل می‌تواند به افزایش ایمنی و کارایی در نصب و استفاده‌ی این موارد کمک کند، زیرا این استانداردها به کاربران اجازه می‌دهند که بدون نیاز به توضیحات طولانی، سیم‌ها و کابل‌های مورد استفاده را تشخیص دهند و به درستی متصل کنند. 

1- رنگ استاندارد سیم و کابل ‌های تک ‌رشته

 سیم‌های تک رشته  با استفاده از کدهای رنگی به راحتی قابل شناسایی هستند. استاندارد شامل رنگ‌های مختلفی است که هرکدام نشان دهنده نقش مختلفی در انتقال برق دارند.

  • سیاه

رنگ سیاه معمولا برای سیم‌های فاز 1 مورد استفاده قرار می‌گیرد که وظیفه انتقال برق به تجهیزات مختلف مانند سوئیچ، پریز و مدارهای مختلف را دارند. بنابراین سیم‌های سیاه همیشه جریان برق را منتقل می‌کنند.

  • قرمز

رنگ قرمز برای سیم‌های فاز 2 مورد استفاده قرار می‌گیرد و مانند سیم‌های سیاه، همیشه دارای جریان برق هستند که معمولا برای جریان ثانویه برق مورد استفاده قرار می‌گیرند.

  • سفید

رنگ سفید برای سیم‌های خنثی یا همان سیم‌های نول استفاده می‌شود. این سیم‌ها ممکن است در برخی موارد دارای جریان برق باشند.

  • سبز

رنگ سبز یا زرد برای سیم‌های ارت (اتصال به زمین) استفاده می‌شود که معمولا از طریق جعبه پریز به زمین متصل می‌شوند.

  •  آبی

و در نهایت، رنگ آبی نیز مانند سیم‌های سیاه و قرمز، دارای جریان برق هستند و از آن‌ها برای اتصالات مختلف می‌توان استفاده کرد. 

2- رنگ استاندارد کابل‌ های دو رشته

در استاندارد رنگ‌های سیم برق دو رشته، معمولا از رنگ‌های مشکی و آبی برای تمایز استفاده می‌شود. کابل‌های دو رشته دارای دو رشته سیم مجزا هستند که برای جداسازی و کدگذاری اغلب از رنگ‌های آبی و مشکی استفاده می‌شود. رنگ سیاه در این کابل‌ها نشان‌دهنده سیم فاز و رنگ آبی نیز نشان‌دهنده سیم نول است. در برخی موارد، رنگ قرمز به جای سیاه برای سیم فاز استفاده می‌شود. همچنین، برای سیم نول ممکن است از رنگ‌های زرد یا سبز نیز استفاده شود. با این حال، به‌طور کلی، رنگ‌های قرمز و آبی به‌عنوان استاندارد رنگ سیم فاز و نول در کابل‌های دو رشته شناخته می‌شوند.

3- رنگ استاندارد کابل‌های سه رشته

به طور معمول در تولید کابل‌های برق سه فازه از کد رنگی شامل سبز، آبی و قرمز استفاده می‌شود. اما در برخی موارد، رنگ زرد نیز به جای سبز مورد استفاده قرار می‌گیرد. این کابل‌های سه رشته، که به عنوان کابل‌های برق سه‌فاز شناخته می‌شوند، از 3 رشته سیم که هر کدام دارای رنگ‌های متفاوت هستند تشکیل شده‌اند. سیم‌هایی که دارای رنگ قرمز هستند نشان‌دهنده فاز اول هستند، در حالی که سیم‌هایی که دارای رنگ زرد یا سبز هستند فاز دوم را نمایان می‌کنند. همچنین، سیم آبی در این کابل‌ها نشان‌دهنده سیم نول است. به عنوان یکی از پرکاربردترین انواع سیم و کابل، کابل‌های سه رشته در صنایع مختلف، به خصوص صنعت توزیع برق، از اهمیت بسیاری برخوردارند.

4- رنگ استاندارد کابل ‌های چهار رشته

قبل از بررسی استاندارد رنگ‌های استفاده شده در سیم‌های الکتریکی یا کابل‌های برق 4 رشته، باید بگوییم که این نوع کابل‌ها به عنوان یکی از پرفروش‌ترین انواع کابل‌ها در صنعت برق و نیروگاه‌های تولید برق شناخته می‌شوند. در این نوع کابل، معمولا 4 رشته سیم مجزا و با رنگ‌های مشکی، قرمز، زرد و بنفش وجود دارند. رنگ سیم‌ها در کابل چهار رشته به این صورت است: رنگ مشکی برای سیم فاز اول، رنگ قرمز برای سیم فاز دوم، رنگ بنفش برای سیم فاز سوم و رنگ زرد نیز برای سیم نول مورد استفاده قرار می‌گیرد.

5- رنگ استاندارد کابل‌ های پنج رشته

کابل‌های 5 رشته یکی از محبوب‌ترین انواع کابل‌ها هستند که معمولاً برای اتصالات مخابراتی استفاده می‌شوند. استاندارد رنگ‌بندی این نوع کابل‌ها از جمله مهم‌ترین استانداردهای رنگ بندی سیم برق به شمار می‌آید. این کابل‌ها با رنگ‌های سفید، قرمز،‌ مشکی، زرد و بنفش مشخص می‌شوند.

6- سیم ‌های AC

  • رنگ‌های معین برای سیم‌های برق AC با ولتاژ 120/208/240 ولت:

این دسته از سیم‌ها عموماً در محیط‌های خانگی و اداری به کار می‌روند. بر اساس رنگ‌های مشخص، سیم فاز 1 رنگ سیاه دارد، سیم فاز 2 رنگ قرمز دارد، سیم فاز 3 رنگ آبی دارد، سیم خنثی یا نول رنگ سفید دارد و سیم اتصال به زمین یا ارت رنگ سبز یا سبز با نوار زرد دارد.

  • رنگ‌های معین برای سیم‌های برق AC با ولتاژ 277/480 ولت:

این نوع سیم‌ها به طور معمول برای سیستم‌های با ولتاژ بالا و برای موتورهای صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. رنگ سیم فاز 1 قهوه‌ای است، رنگ سیم فاز 2 نارنجی است، رنگ سیم فاز 3 زرد است، رنگ سیم خنثی یا نول خاکستری است و رنگ سیم اتصال به زمین یا ارت سبز یا سبز با نوار زرد است.

7- سیم‌ های DC

  1. رنگ قرمز برای سیم مثبت (غیر زمین)
  2. رنگ سیاه برای سیم منفی (غیر زمین)
  3. رنگ سفید یا خاکستری برای سیم ارت یا اتصال به زمین

سیم‌ها و کابل‌هایی که از این رنگ‌ها استفاده می‌کنند، عموماً در سیستم‌های انرژی خورشیدی و سیستم‌های باتری جریان مستقیم به‌کار می‌روند. 

رنگ استاندارد سیم‌های برق در ایرانرنگ استاندارد سیم‌های برق

در ایران، چالش ها و مشکلاتی در ارتباط با استفاده از استاندارد رنگ سیم های برق در ایران وجود دارد. به دلیل افزایش هزینه تولید، بسیاری از شرکت‌ها به هیچ استانداردی در این زمینه پایبند نیستند و سیم‌ها را با یک رنگ واحد تولید می‌کنند. اما دفتر استانداردهای وزارت نیرو استاندارد شماره 63012 را که به رنگ و پوشش تجهیزات صنعت برق مربوط است، تدوین کرده است.

به‌طور کلی، استاندارد مذکور بر اساس رنگ‌بندی مشخصی برای سیم‌های فاز R، S و T اقدام کرده است؛ به‌طوری‌که سیم‌های فاز R قرمز، سیم‌های فاز S زرد و سیم‌های فاز T آبی باشند. هر چند استاندارد رنگ سیم برق مطابق با استاندارد چین (زرد، سبز، قرمز) نیز در ایران استفاده می‌شود.

با این‌حال، برخی شرکت‌های تولیدکننده به دلیل کاهش هزینه‌های تولید، از هیچ استاندارد مربوط به رنگ سیم برق پیروی نمی‌کنند. اما شرکت‌های معتبر و شناخته‌شده در این حوزه معمولاً کابل‌ها و سیم‌های برق را مطابق با استاندارد‌های معتبر داخلی یا بین‌المللی رنگ‌بندی می‌کنند. برای اطمینان از خرید سیم برق مطابق با استانداردهای رنگی، میتوانید از طریق سایت شرکت برق زوم اقدام به خرید محصولات با کیفیت کنید. 

اهمیت رنگ‌ بندی استاندارد سیم‌ هارنگ‌ بندی استاندارد سیم‌

استفاده از یک سیستم رنگ‌بندی استاندارد برای سیم‌های برق مزایای فراوانی دارد. متأسفانه، تاکنون در کشور ما به استاندارد رنگ سیم های برق توجه کافی نشده است. آشنا شدن با رنگ‌بندی استاندارد سیم‌های برق چه در زمان خرید و نصب سیم‌ها و چه برای تعمیرات و نگهداری از اهمیت بالایی برخوردار است.

در محیط‌های صنعتی، به خصوص برای خرید کابل کابل فشار قوی رعایت این استانداردها امری بسیار حیاتی است. رعایت رنگ‌بندی استاندارد در استفاده از سیم‌ها، مزایای زیادی به همراه دارد. در ادامه به ۳ مورد از اهمیت‌های رعایت رنگ‌بندی استاندارد سیم‌ها اشاره می‌کنیم:

1) واضح بودن نوع سیم‌ها به منظور کمک به فرآیند تعمیرات و نگهداری

2) جلوگیری از وقوع آسیب‌های احتمالی ناشی از عدم شناخت صحیح وظیفه سیم در مدار

3) کمک به مستندسازی و تهیه نقشه مدار

نتیجه گیریرنگ‌های سیم‌های برق

در نتیجه رنگ‌های سیم‌های برق به منظور تفکیک و تمایز بین سیم‌ها با توجه به نوع و ولتاژ آنها بکار می‌روند. بررسی این استانداردها اهمیت بسیاری دارد زیرا نقض آنها می‌تواند منجر به حوادث جدی شود. 

شما می توانید برای تهیه انواع تجهیزات مورد نیاز در زمینه برق، به شرکت برق زوم مراجعه کنید. این شرکت معتبر و با تجربه، می‌تواند نیازهای مختلف شما برای تجهیزات برقی را برآورده کرده و به عنوان یک منبع معتبر برای تهیه محصولات مرتبط با برق نیاز های شما را برطرف سازد. 

سوالات متداول

در کل، چه رنگ‌های استانداردی در سیم‌ها وجود دارد؟

در اصل، هشت رنگ استاندارد برای سیم‌ها وجود دارد: سفید-سبز، سبز، سفید-نارنجی، آبی، سفید-آبی، نارنجی، قهوه‌ای و سفید-قهوه‌ای.

چرا باید با رنگ‌های استاندارد سیم‌ها آشنا شویم؟

استفاده از رنگ‌های استاندارد در سیم‌ها به برق‌کاران کمک می‌کند تا به آسانی سیم‌های مختلف را تشخیص داده و به درستی به هم متصل کنند. این کار باعث افزایش سرعت سیم‌کشی و تعمیرات می‌شود.

 آیا استفاده از سیم‌های برق بدون رنگ‌آمیزی مجاز است؟

 نه، استفاده از سیم‌های برق بدون رنگ‌آمیزی معمولاً غیرمجاز است و می‌تواند به اتصالات نادرست و حوادث ناخوشایند منجر شود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با ما
دفتر مرکزی: تهران، خیابان لاله زار شمالی- پاساژ ایرانیان- طبقه دوم- واحد122

شعبه اراک: خیابان شهید بهشتی- کوچه عضد- نبش عضد 1
شماره تلفن: دفتر مرکزی تهران 66344095-021 91015333-021 سی خط -------------------------------------- شعبه اراک 91015333-086 سی خط --------------------------------- تلفن همراه : 09123572428
آدرس ایمیل : info@barghzoom.com
ما را در شبکه اجتماعی دنبال کنید.